Trauma z definicji jest czymś nie do zniesienia i nie do zaakceptowania.
Trauma to zranienie naszej psychiki. Jej przyczyną może być wydarzenie
jednorazowe jak i powtarzające się doświadczenia.
Samo
doświadczenie urazu psychicznego i jego konsekwencji może być odmiennie
przeżywane przez każdego z nas, dając u jednej osoby nieprzyjemne lub
neutralne wspomnienia, a u innej trwałe zaburzenia
posttraumatyczne. Nawet sytuacja związana z zagrożeniem życia nie
dla każdego z nas będzie stanowić źródło zespołu stresu pourazowego
(PTSD – posttraumatic stress disorder).
Traumatyczne przeżycia mogą poważnie zmienić nasze życie.
Gdy pojawia się długotrwały niepokój i mamy do czynienia z ciężkimi
objawami lękowymi, a nasze mechanizmy wewnętrznego uspokajania nie
są wystarczające dla osiągnięcia stanu uspokojenia – warto rozważyć
psychoterapię i przyjrzenie się przyczynom zarówno samego stanu
wewnętrznego jak i deficytom osiągania wewnętrznego spokoju.
Trudne
doświadczenia z dzieciństwa Nieuświadomione i nieprzepracowane traumy z
dzieciństwa mogą mieć negatywny wpływ na funkcjonowanie w życiu dorosłym. Trauma z dzieciństwa, może wpływać między innymi na samodzielność czy też jakość relacji społecznych oraz umiejętność radzenia sobie z emocjami. Traumę z dzieciństwa, może powodować przemoc rodziców i najbliższych wobec dzieci, wykorzystywanie fizyczne (na przykład bicie, popychanie, kopanie) i seksualne, a także, jedno z najczęstszych i najbardziej bagatelizowanych, wykorzystywanie emocjonalne.
Do wykorzystywania emocjonalnego zalicza się między innymi:
- krytykowanie dziecka,
- wprowadzanie go w poczucie winy,
- ośmieszanie oraz zawstydzanie,
- szantaż emocjonalny czy manipulacja.
Nawet niedające objawów w okresie ich przeżywania, takie traumatyczne wydarzenia mogą dać o sobie znać wiele, wiele lat później i wymagają leczenia, aby człowiek mógł dobrze funkcjonować. Ciężko się jest zmierzyć z traumami przeszłości, ale też nie pozwalają one żyć pełnią życia. Krytyczny głos rodzica z czasów gdy dostaliśmy dwóję w szkole, może odezwać się podczas stresującej sytuacji w pracy, a spowodowane ciągłą krytyką obniżone poczucie własnej wartości może negatywnie wpływać na związki romantyczne w dorosłym życiu.
Dzieci doświadczające traumy mogą wykształcić negatywne style przywiązania oraz nieadekwatne reakcje emocjonalne na nieprzyjazne zdarzenia, a także wpaść w samonapędzający się mechanizm narastania negatywnych emocji jak na przykład lęk. To wszystko może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych (fizycznych i psychicznych) w życiu dorosłym, dlatego nie należy takich sytuacji bagatelizować. Psychoterapia jest dobrym sposobem na przepracowanie traum z dzieciństwa i może pomóc w nauczeniu zdrowych sposobów radzenia sobie.
Objawy traumy są bardzo indywidualne np. psychosomatyczne. Objawy somatyczne dla których nie znajdujemy zaburzeń w tkankach i układach somatycznych są sygnałami trudności o podłożu psychicznym. Na poziomie ciała widzimy często to z czym nie jesteśmy w stanie funkcjonować na poziomie świadomym. W naszym przeżywaniu siebie i świata nie ma przypadkowych objawów dotyczy to zarówno psychiki jak i ciała. Im głębiej ukryte przyczyny objawów psychosomatycznych, tym wcześniejszego okresu naszego życia mogą dotyczyć i trudniejszych przeżyć.
Jednak najczęściej spotykane objawy występujące po doświadczeniu traum to: zaburzenia snu, koszmary senne, doświadczanie lęku w tym ataki paniki, poczucie winy, poczucie wstydu, napady agresji, objawy przypominające zaburzenia depresyjne, objawy przypominające nerwice natręctw, powracające wspomnienia traumatycznych doświadczeń (flashback), nadużywanie substancji psychoaktywnych. Konsekwencją tych stanów są zaburzenia koncentracji i zaburzenia apetytu, myśli samobójcze.
Wśród kolejnych następstw należy wymienić trudności z utrzymaniem relacji i czerpanie satysfakcji z życia codziennego. Do częstych objawów z ciała należą przewlekłe dolegliwości bólowe i obniżenie odporności (w tym rozwój lub nasilenie objawów zaburzeń autoimmunologicznych).
Terapię traum rozpoczynamy od diagnozy czy mamy odczynienia z
traumą, a jeśli tak to z jakim rodzajem. Temu poświęcone są pierwsze
spotkania, następnie ustalamy plan terapii traumy. Metody pracy
dostosowywane są każdorazowo do indywidualnych potrzeb osoby z
doświadczeniem traumy co umożliwia powrót życia na
właściwe tory.
Im większy dysonans między wydarzeniami i odczuwaniem tym głębiej
ukryta trauma i tym intensywniej wyciszane były trudne emocje.
Zamrożenie emocji pełni funkcję ochronną - ma chronić przed wrażeniem,
że nie przeżyjemy, a czasem przed konfrontowaniem z tym co wydaje się
nie do zniesienia. W procesie terapii traumy uczymy się radzenia sobie z
tymi trudnymi przeżyciami.
Celem terapii traumy jest poradzenie sobie z przytłaczającymi emocjami
i myślami, które są związane z doświadczeniem traumy. Odzyskanie
kontroli nad życiem oraz nauka samoregulacji emocji. Terapia niweluje
objawy napięcia i lęku.
W czasie terapii przyglądamy się również odczuciom z naszego ciała -
ono pokazuje to, co dzieje się w zakamarkach przeżywania. Praca z
traumą jest podejściem holistycznym skupiamy się na osadzeniu tu i teraz
nie w przeszłości, odczuciach jakie występują w ciele i
pojawiających się emocje.
Jest to możliwe w relacji psychoterapeutycznej opartej na zaufaniu.
Proces terapii traumy to trudna i intensywna droga, wymagająca przed
wszystkim odwagi i nadziei. Ponieważ terapia traumy obejmuje
przypominanie i radzenie sobie z przeszłymi traumatycznymi
doświadczeniami to kluczowy jest wybór odpowiedniego psychoterapeuty.
Terapia traumy to także nauka zauważania swoich potrzeb i przeżyć oraz
rozumienie swoich odczuć.
Po ukończeniu terapii często osoby z doświadczeniami traumatycznymi
zauważają znów (lub czasem pierwszy raz w życiu) mają dostęp do
swoich odczuć, są osadzeni w swoim ciele i potrafią odczytywać wysyłane
przez ciało sygnały. To przynosi zdecydowaną ulgę i daje możliwości
dalszego rozwoju.